Δευτέρα, 4 Φεβρουαρίου 2019

Η αλήθεια

Και ο άλυπος θάνατος

Εκδόσεις Βιβλιόραμα, 2019, σελ. 156

   Ένα αφήγημα για την αναζήτηση της αλήθειας, το οποίο μετέρχεται ποικίλους τρόπους λογοτεχνικής γραφής, προκειμένου να φωτίσει την περιπέτεια της αλήθειας, των αντιλήψεων αληθείας, μέσα στον ιστορικό χρόνο.
   Από την εποχή του Ομήρου και του Θουκυδίδη, στους αιώνες του Αγίου Ιερώνυμου και του Καραβάτζο, του Καρτέσιου και του Γκαίτε, του Σιμωνίδη, του Ροΐδη και του Μπόρχες, μέχρι τις μέρες μας.
   Η αλήθεια της λογοτεχνίας, σε διάλογο με την αλήθεια της ιστορίας, την αλήθεια της πίστης, την αλήθεια της εικόνας, την αλήθεια των ιδεών, οι αέναες μεταμορφώσεις της αλήθειας μέσα στη γραφή.
   Ο άλυπος θάνατος της αλήθειας, η αποδημία της από την πραγματικότητα στη λογοτεχνία – στη λογοτεχνία της πραγματικότητας.

Δευτέρα, 25 Σεπτεμβρίου 2017

Αυτοβιογραφικό σημείωμα


Πεζογράφος με μετα-μυθοπλαστικές μέριμνες, κριτικός λογοτεχνίας (υπεύθυνος των βιβλιοφιλικών σελίδων της κυριακάτικης «Αυγής»), αλλά και μελετητής και δοκιμιογράφος του νεοελληνικού τοπίου, ο σημερινός φιλοξενούμενος της στήλης μας ανακεφαλαιώνει τα βιβλία που τον διαμόρφωσαν ως αναγνώστη και, επαγωγικά, ως συγγραφέα.
Ο Κώστας Βούλγαρης διακρίνει βιβλία πρόζας, δοκιμίου και ποίησης, όπου η συλλογική μνήμη διασταυρώνεται δυναμικά με τη μορφική ανησυχία.

Επιμέλεια: Μισέλ Φάις (Εφημερίδα των συντακτών, 1-2-2017)





Η λογοτεχνία μπορεί να εννοηθεί

μόνο ως ακολουθία μορφών

Τα μεγάλα χωριά της πελοποννησιακής επαρχίας πολιτισμικά ανήκαν στην ευρύτερη κοινωνική ελίτ, γι’ αυτό και πρωταγωνίστησαν σε όλο τον νεοελληνικό βίο. Έτσι, λοιπόν, στα Δολιανά Αρκαδίας, διάβασα Καρυωτάκη και Καβάφη, Σοπενάουερ και Νίτσε, Πιτιγκρίλι και Νικολά Σεγκύρ, Ντάσιελ Χάμετ και Μαύρη μάσκα, σε εκδόσεις «περιπτέρου», σχεδόν πάντα μεταχειρισμένα αντίτυπα που κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι. Με την επείγουσα και διακαή ανάγκη να ξεπεραστεί το κυρίαρχο και αφόρητο παλαμικό κοσμοείδωλο, και το συναπτό συλλογικό υποσυνείδητο που ήταν δομημένο ως δεκαπεντασύλλαβος. (Δεν μου είπε τίποτα ο Καζαντζάκης, που, από τότε, τον διάβαζαν οι συμβατικοί αναγνώστες).

Κυριακή, 24 Σεπτεμβρίου 2017

Η μεταμυθοπλασία στη νεοελληνική πεζογραφία

Εκδόσεις Βιβλιόραμα, 2017, σελ. 476



Ένα βιβλίο που έλειπε εδώ και χρόνια από τη βιβλιογραφία και τον δημόσιο διάλογο, αφού η μελέτη και η συζήτηση της νεοελληνικής πεζογραφίας συνήθως εξαντλείται στους μοντερνιστές συγγραφείς της γενιάς του ’30 και αναπαράγει τη δικιά τους εικόνα για τη διαδρομή της νεοελληνικής λογοτεχνίας, εικόνα που πια έχει ξεπεραστεί εκ των πραγμάτων.
Αντίθετα, αυτό το βιβλίο ξεκινά από τις «ρωγμές της νεωτερικότητας», επικεντρώνοντας σε αποκλίνουσες για την εποχή τους, αλλά τόσο επίκαιρες σήμερα λογοτεχνικές πρακτικές (όπως η αποσπασματικότητα του Δ. Σολωμού, η «ειδομειξία» του Κ. Βάρναλη, η διαλογική ετερότητα του Κ. Γ. Καρυωτάκη, η πολυφωνικότητα του Κ. Χατζηαργύρη), ή φωτίζοντας θεωρητικές τομές (όπως ο λόγος για την πρωτοκαθεδρία της ανθρώπινης βούλησης, στη ζωή και την τέχνη, του Αββά Σεγιές).

Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2017

Μεταμυθοπλασία: στοιχεία μιας πραγματικότητας

Του Κώστα Βούλγαρη
 (Από το «Προοίμιο» του βιβλίου)


Κάθε αισθητικό ρεύμα προκύπτει μέσα από την ιστορία των μορφών· δεν παρθενογεννάται μίαν ωραίαν πρωίαν. Βέβαια, όλοι σχεδόν οι τρόποι και οι τεχνικές έχουν υπάρξει και δοκιμαστεί, στη μακρά διαδρομή της ιστορίας της τέχνης. Αυτό όμως που συμβαίνει με την εμφάνιση ενός νέου ρεύματος είναι πως, κάποια στιγμή, ορισμένοι τρόποι και τεχνικές συνθέτουν ένα καινούριο αισθητικό πρόταγμα, κι έτσι διαυγάζονται μέσα στην πραγματικότητά του, μέσα στην αλήθεια του, ανανοηματοδοτούνται.

Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου 2017

Αποσπάσματα από το βιβλίο H μεταμυθοπλασία στη νεοελληνική πεζογραφία

Βασικό ζητούμενο στην τέχνη είναι η ανανέωση των μορφών. Η επανάληψη δημιουργεί αδιέξοδα. Φροντίζουμε να βρούμε καινούριους τρόπους αντιμετώπισης των διαφόρων θεμάτων για να κάνουμε δραστικό το αποτέλεσμα. Βλέπω τη λογοτεχνία σαν ένα σταθερό διάλογο ανάμεσα στο συγγραφέα και τον αναγνώστη, μόνο που ο αναγνώστης είναι μια πολύ θολή κατάσταση και κυρίως παθητική στη συνείδηση του συγγραφέα. Ο συγγραφέας βέβαια δεν κοινωνιολογεί ούτε αποφαίνεται για λογαριασμό κάποιου αόριστου πλήθους. Ο συγγραφέας παλεύει με τους δαίμονες που κουβαλάει μέσα του και του είναι απαραίτητο να μοιραστεί με κάποιους αυτό το πάλεμα. Η δημοσιοποίηση στην τέχνη είναι ένα απαραίτητο στοιχείο γιατί έτσι ολοκληρώνεται αυτό το εγωπαθές εγχείρημα, με το να μετατρέπεται δηλαδή σε κοινή εμπειρία. Η επιδίωξη αλλαγής των μορφών είναι μέσα σ’ αυτή την προσπάθεια, να διατηρηθεί η δραστικότητα που πρέπει να έχει το έργο, το κείμενο στην περίπτωση αυτή.
ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ

Δημοσιεύματα για τη Μεταμυθοπλασία στη νεοελληνική πεζογραφία

Γιώργος Τζιρτζιλάκης, Στο εργαστήριο του Αγίου Ιερώνυμου
Λιάνα Θεοδωράτου, Το εμφύλιο σώμα της μεταμυθοπλασίας
Ελισάβετ Αρσενίου, Η μεταμυθοπλασία ως κριτική του μεταμοντερνισμού
Κατερίνα Κωστίου, Με τον τρόπο της μεταμυθοπλασίας
Γεωργία Λαδογιάννη, Ο μεταμοντερνισμός στην πεζογραφία
Κωνσταντίνος Μπούρας, Για την παρουσίαση του βιβλίου
Η παρουσίαση του βιβλίου, Η παρουσίαση του βιβλίου
Γιάννης Παπαγιάννης, Ένα γοητευτικό ταξίδι, από τον Σολωμό μέχρι σήμερα
Πέρσα Κουμούτση, Τι είναι η «μεταμυθοπλασία»;
Λάμπρος Σκουζάκης, Η μυθοπλασία που σχολιάζει τον εαυτό της. Μια πρώτη εγκυκλοπαίδεια
Ειρήνη Χατζοπούλου, Ένα «αφήγημα» για τη μεταμυθοπλασία
Χριστίνα Λιναρδάκη, Ρίζες και ρωγμές
Γιάννης Μπασκόζος, 2017: μη λογοτεχνικά βιβλία για να προσέξουμε
Γιώργος Ν. Περαντωνάκης, 2017 / δοκίμια και μελέτες
Ανθούλα Δανιήλ, Κριτικό κείμενο
Αριστοτέλης Σαΐνης, Ενας θεωρητικός κέντρωνας ή Μυθιστορώντας τη «μεταμυθοπλασία»
Βασίλης Ρούβαλης, 71 συγγραφείς σε ένα λογοτεχνικό ταξίδι
Μανώλης Πιμπλής, Στην Ελλάδα, τα σηµαντικά πράγµατα γίνονται στις αποκλίσεις
Κωνσταντίνος Μπούρας, Κριτικό σημείωμα

Σάββατο, 2 Σεπτεμβρίου 2017

Έκδοση εκτός εμπορίου

Στον καιρό της ανέχειας
Ερημόλαλες ιστορίες και εξουσίες
Εκδόσεις Βιβλιόραμα, 2017, σελ. 96

ΔΕΙΓΜΑ ΓΡΑΦΗΣ


Η κρίση


Με τούτα, κακείνα, ως της κοπώσεως της προόδου αφανείς απολήξεις, επέρχεται επιδημία ποικίλων ελλείψεων και αδηφάγων παθών, αφειδώς τον πληθυσμόν ολοθρεύουσα.

Δημοσιεύματα για τον Καιρό της ανέχειας


Κωνσταντίνος Μπούρας
Παναγιώτης Βούζης
Νίκος Γαργαλιώνης
Γεωργία Λαδογιάννη
Νίκος Μαυρέλος
Πέρσα Κουμούτση

Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2017

Αυθάδεια λαγνεύουσα

Ερωτικές ιστορίες και φαντασίες
Εκδόσεις Κέδρος, 2017, σελ. 80


ΔΕΙΓΜΑ ΓΡΑΦΗΣ

Λευκή και ερυθριάζουσα, ξεχώριζε ανάμεσα σε τριάκοντα βασίλισσες και ογδοήκοντα παλλακίδες και νεάνιδες μύριες.
 Οι οφθαλμοί της καστανόχροες περιστερές, επιπλέουσες επί υδάτων καθημένων επί γάλακτος, οι σιαγόνες της ως φιάλες αρώματος, φύουσες βότανα ευωδιάζοντα, τα χείλη της κρίνα, ρέοντα σμύρνα, οι χείρες της τορνευτές, τα ακροδάχτυλά της από λίθου σαπφείρου, οι κνήμες της στύλοι μαρμάρινοι, ο δε φάρυγγάς της γλυκασμό ανέπεμπε, όλος επιθυμίας πλήρης.
   Οι ρυθμοί των μηρών της κύμα των ορμίσκων, ο ομφαλός της κρατήρας οπάλινος, άγκυρα της ελπίδος, η κοιλία της χρυσή θημωνιά σίτου, περιφραγμένη με ανεμώνες, η πλοκή των μαλλιών της αιχμαλωτίζει στέφανο και στέμμα.
  Της σαρκός ανδριάντας, κάλλος θείας εικόνας, αυθάδεια λαγνεύουσα, θήραμα επαγγελίας, εμπρησμός ψυχής, ορμή φιλήδονη, παθών σκοτοδίνη, εμπάθεια λογισμού.

Δευτέρα, 30 Ιανουαρίου 2017

ΚΡΙΤΙΚΟ ΜΕΛΕΤΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ Αυθάδεια λαγνεύουσα,

Χαρτογραφώντας την επικράτεια του έρωτα














Της Αθηνάς Βογιατζόγλου

Όσοι είναι εξοικειωμένοι με το πεζογραφικό έργο του Κώστα Βούλγαρη, θα εκπλαγούν διαβάζοντας την Αυθάδεια λαγνεύουσα.